مرکز جامع دامپزشکی ایران
مرکز جامع دامپزشکی ایران

مرکز جامع دامپزشکی ایران

iranvetmed.ir

"از خودگذشتگی متحیرکننده‌ی" زنبورها، دانشمندان را گیج کرد

بعضی کلونی‌های زنبورانی که عسل تولید نمی‌کنند، زنبورهای کارگر اضافی خود را به کلونی‌های همسایه قرض می‌دهند تا از فرزندانشان مراقبت کنند. متخصصان این کار زنبورها را "از خود گذشتگی متحیر کننده" می‌خوانند.

به نقل از دیلی‌میل، محققان از انگلستان ۲۰ هزار نوزاد زنبور کاغذی و مراقبانشان را در ۹۱ کلونی متفاوت در پاناما و اطراف کانال پاناما مورد بررسی قرار دادند. این زنبورها از نوع کاغذی(paper) نوگرمسیری(Neotropical) بودند.

زنبورهای پیپر از نوعی مواد خاکستری و قهوه‌ای شبیه به کاغذ که از الیاف گیاهان جویده شده و بزاق تولید می‌شود لانه می‌سازند و به این دلیل آن‌ها را زنبورهای پیپر یا کاغذی می‌نامند.

این گروه دریافتند که هرچه تعداد زنبورهای بالغ یک کلونی بیشتر می‌شود فایده‌ی زنبورهای کارگر کمتر می‌شود. بنابراین بعضی از آن‌ها فرصت پیدا می‌کنند تا به کمک خویشاوندان دورتر خود که در همسایگی‌شان زندگی می‌کنند و کلونی‌های کوچکتری هستند و نیروی کار کمتری دارند بروند. این کار فداکارانه و نوع دوستانه است زیرا برای زنبور کارگر وقت‌گیر و انرژی‌بر است. اما فایده‌های دیگری نیز دارد. کمک به خویشاوندان دور باعث می‌شود احتمال ماندگاری دی‌ان‌ای آنها بیشتر شود.

پاتریک کندی(Patrick Kennedy) یک زیست‌شناس از دانشگاه بریستول و نویسنده‌ی این مقاله می‌گوید: این زنبورها مانند خانواده‌های ثروتمند عمل می‌کنند که به پسرعمویشان کمک می‌کنند. او افزود: اگر نتوانید به اقوام نزدیک خود کمکی کنید می‌توانید به اقوام دورتر خود کمک کنید.

اندی رادرفورد(Andy Radford) بوم‌شناس رفتاری از بریستول و همچنین یکی از نویسندگان مقاله توضیح می‌دهد: با کمک به خویشاوندان دورتر که در همسایگی زندگی می‌کنند و مراقبان کمتری دارند این زنبورها می‌توانند میزان بیشتری از ژن‌هایشان را انتقال بدهند.

ما معتقدیم اصولی مشابه از بازده نزولی می‌تواند رفتار متناقض "نوع‌دوستی" در بسیاری از حیوانات را توضیح دهد.

دکتر کندی افزود: این کمکی که زنبورهای پیپر در مرکز و جنوب آمریکا به سایر کلونی‌ها می‌کنند بسیار عحیب است مخصوصا وقتی بدانید که بیشتر حشرات از جمله زنبورهای پیپر، مورچه‌ها و زنبور عسل رفتاری بسیار خصمانه با غریبه‌ها دارند.

برای درک این رفتار گیج‌کننده ما مدل‌های ریاضی را با مشاهدات میدانی ترکیب کردیم و بارها مورد گزش زنبورها قرار گرفتیم اما ارزشش را داشت زیرا نتایج ما نشان می‌دهد که تعداد زنبورهای کارگری که در کلونی هستند می‌تواند بیش از حد نیاز شود.

وجود یک زنبور بالغ در کلونی با تعداد کمی لارو تقریبا بی مصرف است و بهترین کار مراقبت از لاروهای دیگر زنبورهاست.

این‌ که این شکل از "نوع‌دوستی" چگونه در طبیعت شکل گرفته سوالی است که از زمان چارلز داروین وجود دارد زیرا آن طور که به نظر می‌رسد کمک به دیگران راهی برای انتقال ژن به نسل‌های آینده نیست.

با این‌ حال پروفسور رادفورد (Radford)می‌گوید: در سال ۱۹۶۴ ویلیام دی همیلتون(W. D. Hamilton) زیست‌شناس افسانه‌ای قانون اصلی "نوع دوستی" حیوانات را کشف کرد.

وی افزود: به خویشاوندتان کمک کنید زیرا آن‌ها ژن‌های مشترک زیادی با شما دارند و در نتیجه ژن‌های مشابه شما پیروز خواهند بود

پروفسور همیلتون زنبورهای پیپر را نیز مورد مطالعه قرار داده بود اما هنگام بررسی زنبورهای پولیستس(Polistes) در برزیل سردرگم شد زیرا مشاهده کرد که این زنبورها خویشاوندان نزدیک خود را رها می‌کنند و به کمک اقوام دورتر خود می‌روند.

با این حال یافته‌های جدید نشان می‌دهد که چگونه زنبورهای پیپر می‌توانند در شرایط خاص به خویشاوندانشان کمک کنند و از این کار فوایدی برای تکامل کسب کنند.

این مقاله براساس مطالعات قبلی سیریان سامنر(Seirian Sumner) یک بوم‌شناس رفتاری از کالج لندن و یکی از نویسندگان این مقاله، نوشته شده است. در مطالعات پیشین نشان داده شده بود که بیش از نیمی از زنبورهای پانامایی در لانه‌های دیگر زنبورها در حال کمک هستند.

سیریان سامنر می‌گوید: این زنبورها درهای جدیدی به روی مطالعه‌ی تکامل "نوع‌دوستی" می‌گشایند. اتفاقات زیادی در لانه‌های آن‌ها رخ می‌دهد مانند کشمکش، ازخودگذشتگی و مبارزه‌ی گروهی در مقابل بیگانگان برای بقا. پروفسور سامنر در پایان افزود: اگر ما می‌خواهیم نحوه‌ی رشد جوامع را بدانیم باید نگاهی دقیق‌تر به زنبورها بیاندازیم.

تمام یافته‌های این مطالعه در مجله‌ی Nature Ecology & Evolution منتشر شده است.

چند دلیل شایع لنگیدن پای گربه

۱- بیماری دژنراتیو در گربه:

لنگیدن پای گربه به احتمال زیاد و تشخیص دامپزشک بیماری دژنراتیو مفاصل و یا همان ورم مفاصل خواهد بود که این بیماری در میان گربه‌های بالاتر از ۱۲ سال رایج است. از دیگر نشانه‌های ابتلا به این بیماری این است که حیوان با ناراحتی و به سختی از پله‌ها بالا می‌رود و همین‌طور گاهی هنگام خواب بدنش کمی خشک می‌شود.

به علاوه ممکن است دچار بی‌حالی شده و گاهی بدخلقی کنند. با بالارفتن سن و کاهش میزان فعالیت، اغلب گربه‌ها دچار اضافه وزن خواهند شد. اگر گربه شما همین علائم و نشانه‌ها را دارد بهتر است کالری مصرفی او را کاهش دهید زیرا افزایش وزن، فعالیت بدنی او را کم‌تر کرده و باعث می‌شود ورم مفاصلش بیشتر از قبل شود.

۲- شکستگی و در رفتگی استخوان پا گربه:

شکستگی و در رفتگی یکی از جدی ترین دلایل لنگش در گربه ها هستند. اگر استخوان پای حیوان ضربه ببیند و یا بشکند علاوه بر لنگش، شما می‌توانید حرکات غیر عادی و ناله های گربه را مشاهده کنید. شکستگی و در رفتگی موجب درد شدید و تورم می شوند.

اگر مطمئن شدید که استخوان پای حیوانتان ضربه دیده، فورا برای درمان به دامپزشک مراجعه کنید تا گربه درد بیشتری را تجربه نکند.

۳- صدمه دیدن پا و ناخن گربه:

صدمه دیدن کف پاها و ناخن گربه نیز یکی از دلایل شایع لنگش می باشد.شیشه ,تراشه ها و هر شیء تیز می تواند موجب لنگش گربه شوند. همیشه کف پاهای گربه خود را چک کنید. اگر متوجه ترک کف پای حیوان و خون خشک شده در میان انگشتان او شدید، باید به دامپزشک مراجعه کنید تا شیء را از درون پای گربه بیرون بیاورد.

ضربه دیدن و شکستن ناخن های گربه (شکستگی کامل ناخن حیوان) برای گربه بسیار دردناک است و موجب لنگش او می‌شود.

۴- آرتریت بیماری گربه سانان:

گربه هایی که به بیماری آرتریت (ورم مفاصل) مبتلا هستند نیز می‌لنگند. لنگش می‌تواند نشانه این بیماری خطرناک و غیر قابل درمان باشد. آرتریت در گربه های مسن باعث درد شدید و گرفتگی عضلات می شود. درد بیماری آرتریت در زمستان و یا وقتی که هوا سرد باشد بیشتر می شود.

ممکن است در فصل زمستان متوجه راه رفتن غیر عادی و فعالیت نکردن گربه خود شوید. به دلیل درد زیاد گربه ترجیه می دهد بیشتر وقت خود را بنشیند و یا دراز بکشد. آرتریت بیماری خطرناکی است که لنگش یکی از نشانه های این بیماری است.

۵- آسیب دیدن بافت های نرم پای گربه:

آسیب دیدگی یا رگ به رگ شدن بافت های نرم یا رباط پا، موجب لنگش گربه می شود.اگر بافت های نرم پاهای گربه اسیب ببینند گربه نمی تواند به راحتی راه برود و حتی ممکن است پای حیوان کمی متورم شود.رباط در صورت اسیب دیدگی، ممکن است پاره شود.

پاره شدن رباط پا برای گربه بسیار دردناک است و به سختی درمان می شود و گاهی به جراحی نیز برای درمان احتیاج پیدا می شود. در صورت پارگی کامل رباط پا، گربه نمی‌تواند تمام وزن خود را روی پایش بگذارد به همین دلیل تا جای ممکن از راه رفتن خودداری می کند.

۶- عفونت، آبسه و گزش پای گربه:

عفونت در زیر پوست پاها و آبسه می توانند باعث قرمزی پوست پا و تورم شدید شوند. در صورت عفونت و آبسه، گربه بسیار حساس می شود و به کسی اجازه نمی دهد که پاهایش را لمس کند. گزش، پارگی و خراشیده شدن کف پاها هم دلیل لنگش گربه ها هستند. هر روز باید پاهای گربه را چک بکنید تا مطمئن شوید که پاهای حیوان دچار پارگی و یا زخم نشده باشند.

گزش توسط عنکبوت ها، کنه ها و حتی مار ها موجب قرمزی، تورم و درد بسیار شدیدی در نقطه ای که آسیب دیده است می شوند.

جرم گیری دندان سگ و گربه ها

جرم گیری برای آرام ترین و بی استرس ترین حیوانات نیز باید با بی هوش انجام شود!

اکثر صاحبان حیوانات درباره بیهوشی قبل از جرم گیری بسیار نگران هستند و گاهی با آن مخالفت می کنند. ولی جرم گیری دندان بدون بی هوشی به دلایل زیر نامناسب و نادرست است:

جرم دندان بسیار سخت و سفت است. برای تراشیدن و پاک کردن آن از ابزار هایی تیز و متحرک با قدرت مافوق صوت و به کمک دست انجام می شود. پس کوچکترین حرکت سر یا بدن حیوان می تواند موجب آسیب به دهان او شود. همچنین ممکن است موجب گاز گرفته شدن دامپزشک شود.

جرم گیری حرفه ای و کامل دندان علاوه بر تاج دندان، شامل بالا و پایین حاشیه لثه ( خط لثه ) است. مهمترین مرحله، جرمگیری فضای بین لثه و ریشه دندان (کیسه لثه ای) است.  برای جرم گیری دندان انسان به دلیل همکاری خود فرد نیازی به بی هوشی نداریم. اما دسترسی به کیسه لثه ای سگ و گربه بدون بیهوشی ناممکن خواهد بود.  جرم گیری سطح دندان حیوان که قابل رویت است تاثیر محدودی بر سلامت دهان و دندان او دارد و فقط اثر آرایشی و زیبایی خواهد داشت. اصل جرم گیری بافت زیر لثه ( کیسه لثه ای) است.

مزیت های  بی هوشی:

- حیوان نیاز ندارد به زور و تحت استرس با دامپزشک همکاری کند. هنگام معاینه و درمان بافت های آسیب دیده درد نمی کشد.

- به هنگام بیهوشی که حیوان عمل رفلکس ندارد می توان لوله نایی برایش وصل کرد و از ورد بزاق ها و ترشحات دهان به ریه جلوگیری کرد و تنفس حیوان را کنترل کنیم. این امکان به هنگام استفاده از آرام بخش وجود ندارد. بیهوشی به تیم دامپزشکی این امکان را می دهد تا فشار خون، ضربان قلب و وضعیت کامل بدن را تحت کنترل داشته باشند.

- معاینه کامل دهان هنگامی که سگ به هوش است امکان پذیر نیست زیرا حیوان اجازه نمی دهد قسمت های انتهایی دهان یا محل های آسیب دیده را معاینه کنیم.

- استفاده ایمن و صحیح از بی هوشی نیازمند ارزیابی سلامت عمومی و وزن حیوان و تزریق دوز و نوع داروی مناسب است. نظارت مستمر در طول بیهوشی نیز بسیار اهمیت دارد.

بازدید از کلیه باغ‌های پرندگان در سراسر کشور ممنوع شد

بازدید از تمام باغ‌های پرندگان کشور تا اطلاع ثانوی ممنوع و ورود و خروج هر نوع پرنده به این مراکز صرفاً در قالب پروتکل‌های بهداشتی سازمان دامپزشکی مجاز خواهد بود.

روابط عمومی سازمان دامپزشکی کشور با صدور اطلاعیه ای اعلام کرد: «با عنایت به گسترش و هجوم بی‌سابقه ویروس آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در جهان و این منطقه و گردش آن در اقصی نقاط کشور و ابتلای پرندگان موجود در باغ پرندگان واقع در استان قم به ویروس آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان در شهر مقدس قم، ضروری است ضمن هماهنگی با نهاد و دستگاههای ذیربط استانی، و با قید فوریت در راستای محافظت از صنعت مهم طیور کشور و حفظ بهداشت عمومی، بازدید از تمام باغ‌های پرندگان کشور تا اطلاع ثانوی ممنوع و ورود و خروج هر نوع پرنده به این مراکز صرفاً در قالب پروتکل‌های بهداشتی این سازمان صورت پذیرد.»

میکروچیپ، سیستم شناسایی الکترونیکی حیوانات

روشهای سنتی و قدیمی جهت شناسایی حیوانات ، شامل پلاکهای الصاقی ، خالکوبی و علامت گذاری بود که این روشها معایب بسیار زیادی داشت . در دو دهه اخیر ، تکنولوژی میکروچیپ تحول و تغییر عظیمی را در سیستم های شناسایی ایجاد نموده و بعنوان یک اساس شناسایی مکانیزه در جهان مطرح شده است . این تکنولوژی بر اساس شناسایی توسط امواج رادیویی استوار بوده و بدون نظارت و تفسیرهای نظری و شخصی انجام می پذیرد . میکروچیپ تنها روش شناسایی دائمی و مطمئن جانداران بوده که می تواند در کوتاه ترین زمان ، جمعیت کثیری از جانداران را مورد شناسایی قرار دهد .

میکروچیپ به اندازه یک دانه برنج بوده که عاری از هر گونه منبع الکتریکی می باشد . میکروچیپ در زیر پوست جاندار کاشته می شود . بطوری که این عمل کاشت نظیر واکسیناسیون بوده و بسیار ساده و بدون درد انجام می پذیرد . هر میکروچیپ دارای یک کد اختصاصی بوده که در زمان ساخت توسط اشعه لیزر طراحی می گردد . این کدها غیر قابل تغییر و یا جایگزینی بوده و در تمام مراحل حیات جاندار به عنوان عامل دقیق شناسایی استفاده می شود . میکروچیپ در داخل محفظه شیشه ای که قابلیت تطابق با بافت زنده موجود را دارد قرار می گیرد . این محفظه از ایجاد واکنش های ایمنی جاندار جلوگیری می نماید لذا میکروچیپ تا انتهای عمر جاندار در بدن بدون هیچ گونه عارضه ای باقی می ماند . دستگاه بازخوان ، میکروچیپ را توسط امواج رادیویی فعال نموده و امواج برگشتی به دستگاه ، کد اختصاصی میکروچیپ را تعیین می نماید .

در سال ١٩٩٦ میلادی سازمان غذا و داروی ایالت متحده آمریکا (FDA) ، تائیدیه استفاده از میکروچیپ قابل تزریق را در جانداران صادر کرده و در همان سال نیز سازمان USDA استاندارد اختصاصی محل کاشت میکروچیپ در هر جاندار را تعیین نمود . در سال ٢٠٠١ میلادی نیز کمیته بین المللی ثبت حیوانات پس از آزمایشات اختصاصی ، تائیدیه قانونی استفاده از این سیستم را اعلام نمودند . همچنین میکروچیپ ها تحت استاندارد های جهانی ٩٠٠١ ISO طراحی و ساخته می شوند . در ایران نیز در سال ١٣٨٢ سازمان دامپزشکی کشور پس از بررسی و مطالعه این تکنولوژی تائیدیه علمی و فنی را اعلام نمود .

در حال حاضر این سیستم به طور وسیعی در کشورهای مختلف جهان نظیر آمریکای شمالی ، آمریکای جنوبی ، اروپا ، آسیا ، استرالیا ، اقیانوسیه ، آفریقا و خاور میانه استفاده می شود .

میکروچیپ عاری از باطری بوده و به منبع الکتریکی متصل نمی باشد . همچنین اجزاء میکروچیپ قابلیت تعویض و یا جداشدگی ندارد و طوری طراحی شده است که تا انتهای عمر جاندار مورد استفاده قرار می گیرد و عمر نامحدود دارد .

میکروچیپ بسیار ریز و دارای قابلیت تطابق با بافت زنده جاندار می باشد بنابراین امکان ایجاد حساسیت و یا واکنشهای ایمنی وجود ندارد .

هنگامی که عمل کاشت بدرستی انجام گرفت  ، بافت زنده جاندار یک لایه نازک از بافت همبند را بدور میکروچیپ ایجاد کرده و آن را در محل کاشت ثابت و محفوظ نگه می دارد و امکان حرکت و تحرک میکروچیپ در طول حیات جاندار وجود ندارد .

زمان کاشت میکروچیپ بسته به نوع جاندار متفاوت می باشد به طور مثال در سگ و گربه بین ٥ تا ٨ هفتگی می باشد .

احتمال یافتن حیوانات گم شده ای که دارای میکروچیپ هستند بسیار بیشتر از حیواناتی است که فاقد آن هستند.

منبع: woofwoof.ir