بیشترین کاهش جمعیت دانشجویان با ۴۷ درصد کاهش متعلق به رشته کشاورزی و دامپزشکی است!
در کنار تغییرات اندک گروه پزشکی بیشترین کاهش جمعیت دانشجویان محصل را میتوان در رشته کشاورزی و دامپزشکی با کاهش ۴۷ درصدی دید، پس از آن، گروههای فنی و مهندسی با ۳۴.۸ درصد، علوم پایه با ۲۵.۴ درصد و علوم انسانی با ۲۱.۱ درصد بیشترین کاهش را در گروههای جمعیتی خود تجربه کردهاند.
به نقل از نسیم آنلاین، از یکی از موضوعاتی که از ابتدای برنامه عصر جدید جلبتوجه کرد، درخشش محمد زارعی بود؛ نوجوانی که ترجیح داده به سمت علایقش برود تا آنکه بخواهد در سیستم آموزشی درگیر درسهایی شود که به قول او فایدهای برایش ندارند. حضور او در تلویزیون و درخشش او، دوباره نگاهها را به سمت سیستم آموزشی کشور سوق داد.
هرچند بیشتر انتقادات پس از دیدن زارعی به سمت آموزشوپرورش کشیده شد، اما آموزش عالی و وزارت علوم نیز از این انتقادات بیبهره نماندند، انتقاداتی که سالهاست به خاطر افزایش بیکاری و ناکارآمدی، دانشگاهها برای برطرف کردن مشکلات کشور با آن روبهرو هستند. به نظر میرسد بازار عرضه و تقاضا به هم خورده است و حال دیگر این داوطلبان ورود به دانشگاهها هستند که تمایلی برای ورود به سیستمی که امیدی به خروجی آن ندارند و ترجیح میدهند سرنوشت خود را در جایی جز رشتههای وزارت علوم دنبال کنند.
کاهش 35 درصدی دانشجویان فنی و مهندسی
آمار دانشجویان در سالهای اخیر نشاندهنده تغییرات مهمی در روند تحصیلات تکمیلی کشور است.
در سال تحصیلی 93-92 تعداد کل دانشجویان ایران در بیشترین حد خود یعنی چهار میلیون و 803 هزار و 37 نفر بوده است. از این جمعیت، تعداد 248 هزار و 802 نفر پزشکی، دو میلیون و 149هزار و 58 نفر علوم انسانی، 290 هزار و 668 نفر علوم پایه، یک میلیون و 577 هزار و 331 نفر فنی و مهندسی و 236 هزار و 973 نفر در رشتههای کشاورزی و دامپزشکی تحصیل کردهاند.
اما از سال تحصیلی 93-92 با کاهش جمعیت دانشگاهی روبهرو بودهایم، بهصورتی که جمعیت کل دانشجویان کشور در سال تحصیلی 97-96 به سه میلیون و 616 هزار و 114 نفر میرسد و در کمتر از پنج سال سیستم آموزشی کشور بیش از یک میلیون نفر از جمعیت دانشجویان درحال تحصیل خود را از دست داده است.
این کاهش جمعیت به صورت ناهمگون و بیشتر برای رشتههای غیرپزشکی رخ داده است. درحالی که جمعیت دانشجویی کشور در سال 97-96 نسبت به سال 93-92 بیش از هفت درصد کاهش داشته است، رشته پزشکی تنها کاهش 2.7 درصدی از دانشجویان را تجربه میکند.
این درحالی است که میتوان این تغییرات اندک را تنها نتیجه سیاستها یا تغییرات کوتاهمدت در تصمیمات دانشگاهی دانست، چراکه در سال تحصیلی 96-95 میزان جمعیت دانشجویی کشور حتی افزایش جمعیتی 1.1 درصدی را تجربه کرده و جمعیت آن به 251 هزار و 722 نفر یعنی بیشترین حد خود در 30 سال اخیر میرسد.
در کنار تغییرات اندک گروه پزشکی بیشترین کاهش جمعیت دانشجویان محصل را میتوان در رشته کشاورزی و دامپزشکی با کاهش 47 درصدی دید، پس از آن، گروههای فنی و مهندسی با 34.8 درصد، علوم پایه با 25.4 درصد و علوم انسانی با 21.1 درصد بیشترین کاهش را در گروههای جمعیتی خود تجربه کردهاند.
کاهش 24 درصدی جمعیت دانشجویان کشور در این سالها درحالی است که تنها 14 درصد از داوطلبان کنکور سراسری بین سالهای 92 تا 96 کاهش پیدا کرده است و این موضوع نشاندهنده تغییر علایق داوطلبان برای تحصیل در رشتههای وزارت علوم است، چراکه جمعیت دانشجویان وزارت بهداشت تغییر نکرده است.
بیکاری اولین دلیل فرار از رشتههای غیرپزشکی
اولین دلیل برای عبور از رشتههای فنیومهندسی، علوم پایه و علوم انسانی را میتوان ناشی از افزایش ناامیدی نسبت به آینده شغلی این رشتهها دانست. نگاهی به رشته فنی و مهندسی نشان میدهد طی 10 سال اخیر بیکاری در این گروه درسی 176 درصد رشد داشته و جمعیت بیکار فارغالتحصیلان فنیومهندسی از 117 هزار و 717 نفر بیکار در این رشته به 325 هزار و 437 نفر در سال 96 رسیده است.
این درحالی است که رشتههای علوم انسانی نیز وضعیت خوبی در این سالها نداشتهاند؛ برای مثال بیکاری در رشته حقوق، رشته پرطرفدار علوم انسانی در 10 سال اخیر رشدی 469 درصدی داشته است. همین موضوع باعث شده در کنار افزایش بیکاری، تمایل به تحصیل در رشتههای تحتنظر وزارت علوم کاهش یابد و به تبع افزایش بیکاران، درنتیجه داوطلبان از خیر درس خواندن در این گروههای درسی بگذرند.
تضعیف روند علمی با فرار نخبگان به علوم پزشکی
یکی دیگر از مشکلاتی که باعث قهر دانشجویان با وزارت علوم شده، اشکال در سیستم آموزشی این وزارتخانه است، جدایی صنعت و دانشگاه و تفکیک این دو از یکدیگر در کنار پرداختن صرف به مسائل نظری باعث شده رشتههای این دانشگاهها نتوانند بازار کار مطلوب خود را به وجود بیاورند و به دلیل فاصله این دانشگاه و جامعه از یکدیگر عملا سوالهای جامعه از دانشگاه بیپاسخ مانده است.
همین موضوع را میتوان نتیجه فرار نخبگان از دانشگاههای وزارت علوم به سمت وزارت بهداشت دانست. تغییر رشته دانشجویان دانشگاههای برتر و سرنوشت افرادی مانند محمد احمدی رتبه 2 منطقه 3 رشته ریاضی در کنکور 91 و دانشجوی مهندسی برق دانشگاه صنعتیشریف که درنهایت ترجیح میدهد پس از چهار سال به دنبال قبولی پزشکی، در کنکور تجربی شرکت کرده و رتبه اول این گروه را کسب کند؛ یکی از این نمونههاست. احمدی پیرامون سیستم آموزشی و جدایی دانشگاه و جامعه از یکدیگر در گفتوگویی میگوید: «انزوای مهندسی و ارتباط مردمی و اجتماعی محدود آن، برای من تا حدی عذابآور بود.» این نوع تصمیمگیری البته محدود به احمدی نبوده است و در این سالها بارها از شرکت نخبگان فنی کشور در رشتههای تجربی شنیدهایم.
گروههای علوم پایه نیز در این سالها با کاهش ۲۵.۴ درصدی جمعیت دانشجویی خود نگرانیهایی را برای کند شدن روند علمی کشور به وجود آورده است. علوم پایه که بهعنوان لوکوموتیو علم شناخته میشود در ایران به دلایل مشکلات دانشگاهها رشتهای بدون کارکرد شناخته میشود. نگرانیها از آینده علمی کشور به سبب کم شدن علایق دانشجویان برای تحصیل در رشتههای علوم پایه باعث شد رهبر انقلاب در 20 خردادماه سال 97 با ابراز نگرانی از سرنوشت رشتههای علوم پایه در دیدار با اساتید دانشگاه گفتند: «بعضی رشتهها در غربت قرار گرفتهاند. آماری که به من دادهاند، نشان میدهد که مثلا حدود 50 درصد داوطلبان کنکور رشته ریاضی که رشته بسیار مهمی است، کاهش پیدا کرده؛ این برای آینده کشور خطرناک است. ما این رشتههای مهم علوم پایه را- بهخصوص مثل ریاضی یا فیزیک را- برای آینده لازم داریم. اگر چنانچه داوطلبان اینها کم باشند و هجوم بشود به رشتههای درآمدزا که حالا یک پولی و شغلی بلافاصله در اختیار انسان میگذارد، این [موجب] مشکل است. عوارض این عدمتوازن را بایستی دستگاههای دانشگاهی حتما جبران و درست کنند.»
این نگرانیها زمانی اهمیت خود را نشان میدهد که در نظام ارزیابی شانگهای که مربوط به دانشگاههای جهان است، دانشگاه تهران هرچند توانسته رتبه نخست را بین دانشگاههای ایرانی کسب کند، اما کیفیت آموزشی این دانشگاه در این ارزیابی کاهش پیدا کرده است. این درحالی است که دانشگاههای علوم پزشکی در سایه جذب نخبگان کشور در همین بازه زمانی در این رتبهبندی موفقیت خوبی داشتهاند.
قهری که به ضرر کشور است.
تمایل بیش از 50 درصدی داوطلبان کنکور به رشتههای تجربی و بالاخص پزشکی و از طرفی دیگر کاهش جمعیت دانشجویان رشتههای فنی و مهندسی، علوم پایه و علوم انسانی، باعث نگرانیهایی برای آینده پژوهشی کشور شده است، اما این نگرانی را نه در تمایل داوطلبان بلکه باید در نظام آموزشی دانشگاههای وزارت علوم دید.
فاصله دانشگاههای تحتنظر وزارت علوم و فاصله این دانشگاهها نسبت به دانشگاههای حل مساله که بتوانند مسائل جامعه را برطرف کنند، تمایل داوطلبان به تحصیل در این دانشگاهها را کاهش داده است و برای حل این مشکل این دانشگاهها هستند که باید نظام آموزشی خود را تغییر دهند.
نخستین مدرسه تابستانی «اخلاق و اصول کار با حیوانات آزمایشگاهی» برگزار شد.
دوره آموزشی ملی اخلاق و اصول کار با حیوانات آزمایشگاهی در پایگاه و مرکز تحقیقات بیماریهای نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران برگزار شد .
به نقل از وبدا، اولین دوره "مدرسه تابستانی اخلاق و اصول کار با حیوانات آزمایشگاهی" ویژه تربیت مدرسین به صورت تئوری و عملی از یکم تا هفتم شهریور ماه توسط کمیته ملی اخلاق در پژوهش های زیست پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور به میزبانی پایگاه و مرکز تحقیقات بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران در محل این پایگاه در روستای اکنلو بخش شیرین سو شهرستان کبودرآهنگ برگزار شد و در این مدرسه تابستانه، شرکت کنندگانی از 25 دانشگاه علوم پزشکی کشور شرکت داشتند .
بر اساس این گزارش، در این دوره اصول اخلاق در کار با حیوانات آزمایشگاهی، روشهای جایگزین استفاده از حیوانات آزمایشگاهی، اصول متدولوژی پژوهش با حیوانات آزمایشگاهی، بیولوژی و روشهای تکثیر و نگهداری حیوانات، اصول تحقیق بر روی حیات وحش، ایمنی در کار با حیوانات، اصول مدلسازی بیماریها، مبانی تشخیص حالات ناخوشانید، مبانی بیهوشی و بیدردی در حیوانات آزمایشگاهی، اصول جراحی تجربی، اصول پایان کار با حیوانات مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت .
دکتر احسان شمسی کوشکی دبیر کمیته ملی اخلاق در پژوهش های زیست پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور، اعلام کرد: برگزاری این مدرسه، آینده پژوهش های حیوانی کشور را از نظر کیفی، فنی و اخلاقی تحت تاثیر قرار خواهد داد .
وی تاکید کرد: از این پس، دوره های آموزشی مورد تایید وزارت بهداشت برای کار بر روی حیوانات و ملاحظات اخلاقی آن، کارگاه هایی خواهد بود که توسط مدرسان شرکت کننده در این دوره برگزار شود .
دکتر سیاوش احمدی نوربخش، متخصص جراحی دامپزشکی و دبیر علمی این دوره نیز گفت: اینکه دفاع از حقوق موجودات بی پناه دربند قفسهای آزمایشگاه ها اینچنین برای یک فرد دانشگاهی ارزشمند باشد که دشواری های سفر و گذراندن یک دوره فشرده اخلاقی_علمی را بر خود هموار و به موضوع نه از سر رفع تکلیف، که خیلی جدی و پیگیرانه نگاه کند، در حد بالاترین استانداردهای جهانی است و یقیناً نشان از صفای قلبی و ایمان قوی افراد به کاری است که انجام می دهند و این چیزی است که جامعه علمی امروز بدان «محتاج» است .
دکتر احمدی نوربخش، دوره اخیر که برای نخستین بار در تاریخ اخلاق و دانش کشورمان برگزار شد را دارای اهمیت بسیار زیادی از بعد هویت اخلاقی و علمی تحقیقات کشور دانست و گفت: برگزاری چنین دوره ای، در برهه کنونی نشانه عظم جدی دانشمندان کشور در جهت نیل به استانداردهای بالای اخلاقی و علمی در تحقیقات آن کشور است .
دبیر علمی این دوره تاکید کرد: این راه متوقف نمی شود؛ همانگونه که گفته اند «تغییر» با یک نفر آغاز می شود یقیناً این دوره آغازی بر تغییر در جهت بهتر شدن وضعیت اخلاقی و علمی کار با حیوانات آزمایشگاهی در اقصی نقاط کشور خواهد بود .
وی خاطر نشان کرد: امیدوارم هر یک از ما بتوانیم پیام این دوره را که رعایت حق و انصاف در کار با موجودات زنده و در عین بدست آوردن نتایج معتبر علمی بود را به مراکز علمی خودمان منتقل کنیم. این موضوع نه فقط رعایت حق حیوانات آزمایشگاهی است و نه به نفع یک شخص و یک دانشگاه تمام می شود، که در عرصه جهانی به نفع کل کشورمان خواهد شد .
دکتر عصمت میراب زاده اردکانی از مدرسان این دوره و از اعضای هیات علمی انستیتو پاستور ایران نیز در این نشست گفت: علاوه بر ارائه مطالب علمی، در دسترس قرار دادن تجربیات علمی و عملی، چگونگی آموزش، صبوری و برخورد با فرا گیران و خلق و خوی خوش می تواند از ره توشه های این دوره برای برگزاری دوره های مشابه از سوی شرکت کنندگان دوره باشد .
دکتر احسان مصطفوی، اپیدمیولوژیست و رییس پایگاه و مرکز تحقیقات بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران و دبیر اجرایی دوره نیز ضمن تشکر از کمیته ملی اخلاق در پژوهش های زیست پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور و انستیتو پاستور ایران که شرایط برگزاری این دوره را فراهم کرده اند، اعلام کرد: پایگاه تحقیقاتی بیماری های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران، با داشتن آزمایشگاه های مجهز، سوئیت های اقامتی و سایر ملزومات، شرایط برگزاری دوره های آموزشی ملی و بین المللی را دارد و در 5 سال اخیر بیش از 600 نفر از اقصی نقاط کشور و 50 شرکت کننده از 27 کشور دنیا در دوره های آموزشی این مرکز شرکت کرده اند .
وی افزود: این مرکز، آزمایشگاه مرجع کشوری بیماری های طاعون، تولارمی و تب کیو می باشد که در سال 1331 تاسیس شده است و در سال 1390 مورد بازسازی و توسعه قرار گرفته است .
طبق مصوبه وزارت کشور، سگهای بیمار باید از چرخه حیات خارج شوند.
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات ایمنی شورای شهر تهران درباره اظهار نظر معاون محیط زیست شهرداری تهران مبنی بر اینکه خارج کردن سگهای بیمار از چرخه حیات جزء دستورالعمل وزارت کشور است، گفت: این اظهارنظر درست است و طبق مصوبه وزارت کشور سگهای ولگرد باید از سطح معابر جمعآوری و به نقاهتگاه سگهای بدون صاحب انتقال پیدا کنند.
به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، «زهرا صدراعظم نوری» افزود: در نقاهتگاه سگهای بدون صاحب، سگهای سالم از سگهای بیمار جدا میشوند و سگهایی که دارای نژاد خوبی هستند، پس از معاینه پزشکی عقیم سازی و پلاک کوبی میشوند و جهت استفاده در اموری چون نگهبانی آموزش داده میشوند.
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات ایمنی شورای شهر تهران درباره سگهای بیمار گفت: سگهایی که به بیماری مسری مانند هاری مبتلا هستند، باید از چرخه حیات طبق مصوبه وزارت کشور خارج شوند و به نوعی آن را مرگ با ترحم نامگذاری کردند.
صدراعظم نوری در پاسخ به این سئوال که در فیلم منتشر شده از امحای سگها از هاری و مرگ با ترحم تصویری را نشان نمیداد، تصریح کرد: به هیچ وجه فیلم منتشر شده مورد تأیید ما نیست و این فیلم در دوره مدیریت شهری ما تهیه نشده است.
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات ایمنی شورای شهر تهران با اشاره به وارد نشدن پیمانکاران مجرب در مناقصههای برگزار شده شهرداری تهران برای نگهداری از سگهای بدون صاحب گفت: زمانی که مناقصهای برای انتخاب پیمانکار سگهای بدون صاحب برگزار میشود، پیمانکاران علاقهای برای شرکت در این مناقصه ندارند و بارها شاهد بودیم که تنها با یک شرکت کننده مناقصه برگزار شده است.
او تأکید کرد: از طرف دیگر نبود اعتماد به پیمانکار وارد شده در مناقصه نیز وجود دارد که بسیاری از آنها سازمانهایی هستند که امکانات لازم برای نگهداری از سگهای بدون صاحب را ندارند، زیرا نگهداری از سگهای ولگرد اقدامی گسترده است.
صدراعظم نوری با اشاره به برگزاری جلسههای متعدد با خدمات شهری شهرداری تهران گفت: با آقای یزدانی (معاون خدمات شهری شهرداری تهران) صحبت کردیم و در جلسههای برگزار شده تأکید بر آن شد که پیمانکار نگهداری از سگهای بدون صاحب تغییر کند تا دیگر شاهد اینگونه تصاویری که موجب جریحهدار شدن احساس عموم جامعه میشود، نباشیم و تأکید من این است که انسان و حیوان با یکدیگر فرقی ندارند و با همه موجودات باید به یک شکل برخورد شود.
چندی پیش «هادی حیدرزاده» مشاور محیط زیست شهرداری تهران، اعلام کرد که انجام مرگ با ترحم طبق مصوبه وزارت کشور است و سگهایی که دارای بیماری مسری مانند هاری هستند، باید از چرخه حیات خارج شوند.
دامپزشکی علت مرگ ۲ خرس ماده نابالغ کشفشده در جایگاه دفن زباله سیسخت را شلیک مستقیم گلوله اعلام کرد.
مدیرکل محیط زیست استان کهگیلویه و بویراحمد از کشف لاشه ۲ قلاده خرس نابالغ در جایگاه دفن زباله شهر سی سخت خبر داد.
به نقل از روابط عمومی حفاظت محیط زیست استان کهگیلویه و بویراحمد، «محسن جعفری نژاد بسطامی» گفت: کارشناسان محیط زیست استان در ششمین روز از شهریورماه 98 حین بازدید از جایگاه دفن زباله شهر سی سخت متوجه لاشه 2 قلاده خرس نابالغ در محل دفن زباله می شوند.
وی در این خصوص اظهارکرد: در پی بازدید کارشناسان پایش این اداره کل در محل جایگاه دفن زباله شهر سی سخت لاشه 2 توله خرس قهوه ای نابالغ کشف می شود.
مدیرکل محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد خاطرنشان کرد: فوراً با هماهنگی دامپزشکی شهرستان تیمی به محل جایگاه زباله اعزام می شود.
جعفری نژاد با اشاره به اینکه جایگاه دفن زباله در خارج از مناطق حفاظت شده استان قرارد دارد، تصریح کرد: بررسی ها توسط تیم دامپزشکی نشان داد که متاسفانه هر دو قلاده خرس بر اثر شلیک مستقیم گلوله تلف شده اند.
وی سن هر دو قلاده خرس را کمتر از 2 سال عنوان کرد و ادامه داد: جنسیت هردوی آنها نیز ماده بوده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان کهگیلویه و بویراحمد مشکلات فرهنگی را علل بسیاری از تخلفات زیست محیطی دانست و بیان کرد: کمبود نیرو، وسعت مناطق و ضعف اختصاص بودجه برای آموزش باعث شده که متاسفانه به راحتی شاهد تلفات این گونه ارزشمند در خارج از مناطق حفاظت شده استان باشیم.
جعفری نژاد عنوان کرد: گرچه مامورین یگان حفاظت تحقیقات محسوس و نامحسوس خود را به منظور شناسایی عاملین شکار انجام خواهند داد، اما تقاضا می شود کسانی که به هر نحوی اطلاعاتی از موضوع دارند که می تواند کمک کار ما در حوزه قضایی باشند و موضوع را به این اداره کل گزارش کنند.
وی نقش رسانهها در ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست را بسیار حائز اهمیت و موثر برشمرد و تاکید کرد: رسانهها نقش مهم و حیاتی در ترویج و اشاعه فرهنگ حفاظت از محیط زیست دارند وهمه اقشار جامعه باید نسبت به این موضوع آگاه و خود را در این زمینه مسئول بدانند.
مدیرکل محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اصل۵۰ قانون اساسی، حفظ و حراست از محیط زیست را یک وظیفه همگانی خواند و خواستار فرهنگسازی و آموزش در زمینه مسائل زیست محیطی به همه اقشار مردم به ویژه جلوگیری از تخلفات شکار و صید در مناطق آزاد شد.
جعفری نژاد همچنین نقش جوامع محلی، سازمانهای مردمنهاد را در حفظ محیط زیست مهم و اساسی دانست و تصریح کرد: با مشارکت آنها در صیانت از محیط زیست و مناطق حفاظت شده و حیات وحش بسیاری از مشکلات و چالشهای پیش روی محیط زیست برطرف میشود.
وی بر لزوم فرهنگسازی برای حفاظت از منابع طبیعی خدادادی و محیط زیست تأکید و بیان کرد: این موضوع یک بحث فرهنگی است و باید با فرهنگسازی مردم را به سمت حفاظت از محل زندگی خود و منابع خدادادی تشویق کنیم.
مدیرکل محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به نقش مهم و حیاتی رسانهها در ترویج فرهنگ زیست محیطی افزود: رسانهها در همه حال یاریرسان محیط زیست بودهاند و با دغدغه و احساس مسئولیت در این زمینه قلم زدهاند و می توانند کمک کار ما باشند و به یاری آنها نیازمندیم.
جعفری نژاد عنوان کرد: کمبود منابع تغذیهای به شدت حیات حیوان را تحت تاثیر قرار داده، بطوری که اگر زیستگاههای خرس قهوهای در معرض تخریب قرار گیرد این حیوان برای تهیه منابع تغذیه مجبور است به حواشی روستاها و محل زندگی انسانها نزدیک شود و این نزدیکی در بسیاری از مواقع منجر به مرگ خرس می شود.
به گزارش ایسنا، خرس قهوه ای گونه شاخص جانوری استان کهگیلویه و بویراحمد است که قانونگذار برای شکار هر قلاده از آن 500 میلیون ریال جریمه حقوقی تعین کرده است.
از جمعیت یوزهای آسیایی اطلاعات دقیقی نداریم.
در دو سال گذشته، پایشها به شکل ناقص انجام شده است.
یک عضو انجمن یوزپلنگ آسیایی ضمن تشریح آخرین وضعیت این گونه کمیاب جانوری در کشور، بر لزوم پایش هرچه دقیقتر جمعیت یوزآسیایی در زیستگاههای مختلف آن در کشور تاکید کرد.
به نقل از ایسنا، «مرتضی اسلامی» - از مؤسسان انجمن یوزپلنگ آسیایی - تصریح کرد: از جمعیت یوزهای آسیایی اطلاعات دقیقی نداریم چون در دو سال گذشته، پایشها به شکل ناقص انجام شده است؛ چرا که متأسفانه محدودیتهایی برای دوربینگذاری در زیستگاههای یوزپلنگ آسیایی ایجاد شده است. قبلا در استانهای یزد، سمنان و خراسان شمالی دوربینگذاری برای پایش یوز انجام میشد اما در دو سال اخیر تنها در منطقه میاندشت دوربینگذاری صورت گرفته است.
وی به این پرسش که آیا محدودیت دوربینگذاری در زیستگاههای یوز به سازمان محیط زیست اطلاع داده شده است پاسخ مثبت داد و گفت: بارها موضوع را با سازمان حفاظت محیط زیست در میان گذاشتهایم. این سازمان هم پیگیر حل مشکلات پیش روی پایش و سرشماری یوزها است.
این فعال حوزه محیط زیست در مورد آمارهای احتمالی جمعیت یوزها اظهارکرد: بر اساس تخمینهای کارشناسی و مشاهدات محیطبانان، تعداد یوزهای ایران زیر ۳۰ قلاده برآورد میشود. طبیعی است که اعلام آمار دقیق از جمعیت یوزهای آسیایی، نیاز به پایش کامل این گونه در همه مناطق زیستگاهی دارد بنابراین باید هر چه زودتر پایشها از سر گرفته شود.
اسلامی در ادامه با بیان این نکته که علاوه بر روش دوربینگذاری، از طریق روشهای فیزیکی نیز میتوان جمعیت یوزها و نسبت جنسی آنها را پایش کرد، گفت: یکی از شاخصهای سرشماری یوز رؤیت تولههای تازه به دنیا آمده است که اگر در هر سال یک یا دو بار مشاهده شوند، نشانه خوبی است. متاسفانه از ابتدای سال ۹۸ تاکنون هیچ موردی از یوز مادر و توله توسط محیطبانان مشاهده نشده است. در مجموع از آنجا که در دو سال گذشته پایشی صورت نگرفته، تصویر درستی از جنسیت یوزها نداریم.
وی درباره احیای یوزها، گفت: باید در کنار حفاظت از یوز در زیستگاهها، بحث تکثیر در شرایط نیمه اسارت را نیز راه اندازی کنیم البته در مورد گوشتخواران تکثیر و پرورش در اسارت کمک چندانی به افزایش جمعیت این گونهها در طبیعت و زیستگاهها نمیکند اما چون از آخرین افراد یوز و خطر نابودی ذخایر ژنتیکی کشور حرف می زنیم، لازم است که تکثیر در اسارت و نیمه اسارت مورد اهتمام جدی قرار گیرد البته مذاکرات داخلی و خارجی برای اجرای پروژه تکثیر یوز در شرایط نیمهاسارت در حالن انجام است اما حتما باید این پیگیریها تسریع شود چون در شرایط حاضر زمان مهمترین مشکل حفظ یوز است و از آنجا که جمعیت یوز بسیار کوچک شده است، هر لحظه ممکن است هر یک از اینها در معرض خطر باشند.
مهمترین اقدام حفاظتی از یوز خرید پروانههای چرا است.
این عضو انجمن یوزپلنگ آسیایی همچنین در مورد عوامل اصلی تلفات یوز آسیایی با تأکید بر اینکه بیشترین تلفات یوز، ناشی از سگهای گله چوپانان است، تصریح کرد: چاره مقابله با خطرات ناشی از سگهای گله برای یوزها آن است که پروانههای چرایی که در زیستگاه یوز صادر شده است، خریداری شود تا دام وارد زیستگاه یوز نشود البته در یکی دو سال اخیر کارهایی در این باره انجام شده است اما تعداد این پروانهها بهقدری بالاست که حتما باید خرید پروانه چرا در پارک ملی توران و منطقه میاندشت بهطور مستمر ادامه پیدا کند.
اسلامی ادامه داد: البته ورود گلههای دام بدون سگ گله به زیستگاههای یوز میتواند در حفاظت از یوزپلنگ آسیایی موثر باشد. ضمن اینکه جبران ضرر و زیان گونههای وحشی به دامها، میتواند در حفاظت از گونههای ارزشمند موثر باشد. آموزش چوپانان در حفظ یوز تا حد بالایی اثرگذار است.
این فعال محیط زیست در پایان تأکید کرد که تصادفات جادهای و از بین رفتن زیستگاهها دیگر دلایل تلفات یوز در ایران است.