نگهداری ماهیان زینتی

چگونه ماهیان زینتی در خانه نگهداری کنیم؟

 یک کارشناس دامپزشکی: هیچ بیماری از ماهی‌های آکواریومی به انسان منتقل نمی‌شود.

صاحبان مکتب فنگ شویی بر این باورند که وجود یک تنگ ماهی در قسمت شمالی خانه و محل کار سبب افزایش رزق و روزی و آرامش می‌شود. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه فارس، فرهنگ نگهداری از حیوانات خانگی سال‌هاست که در بین خانواده‌های ایرانی رونق دارد و در بین نگهداری ماهی سنتی دیرینه است که از حوض‌های آبی رنگ خانه‌های قدیمی شروع شد.

با گسترش فرهنگ آپارتمان نشینی، ماهی قرمز حوض خانه پدر بزرگ به شیشه‌های چهارگوش کوچکی منتقل شدند که مثل آپارتمان‌های امروزی، تنگ و کوچک بود. تعدد و گسترش فروشگاه‌های عرضه ماهیان زینتی و آکواریومی در شیراز در سالیان اخیر بیانگر علاقه و استقبال مردم این شهر به پرورش ماهیان آکواریومی است و در این آنچه اهمیت دارد، چگونگی سلامت و بهداشت خانواده و حفظ سلامت محیط زندگی این حیوانات زیبای آبزی در کنار سرگرمی ناشی از آکواریوم است. "ذونوریان" فروشنده و کارشناس ماهی‌های آکواریومی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا گفت: یک آکواریوم کامل و خوب نیاز به یک سیستم بیولوژیکی، بخاری، پمپ هوا و سیستم نور دارد. وی در توضیح هریک از این موارد گفت: سیستم بیولوژِیکی شامل چند فیلتر است، قیلترهای داخل آکواریوم که به آنها کف کش گفته می‌شود و فیلترهای بیولوژیکی روی سر آکواریوم. وی افزود: بخاری شامل تروموستات است و دمای آکواریوم را تنظیم می‌کند و دمای نرمال باید بین 27 تا 29 درجه سانتی‌گراد باشد. پمپ هوا نیز تأمین کننده اکسیژن ماهی است و سیستم نور که به شکل خودکار شب‌ها خاموش و روزها روشن می‌شود. این فـروشنده ادامه داد: در ثقسیم بندی، آکواریم‌ها را به دومدل آب شور و آب شیرین دسته بندی می‌کنیم، آکواریوم‌های آب شور شامل مرجانی، معمولی و فیش اونلی هستند. وی افـزود: ماهی‌های آب شیرین از نظر محیط زندگی که به آن بیوتوف گفته می‌شود به دو دسته گیاه‌ـخوار و گوشت‌خوار تقـسیم می‌شوند، فضای آکواریوم ماهی‌های گوشتخوار از صخره و چوب و کف این آکواریوم نیز پوشیده از شن‌های کف رودخانه است و از آب شیرین تازه استفاده می‌شود، ماهی آب شیرین یا fresh water از این دسته‌اند. ذونوریان رعایت نکردن نکات ایمنی از سوی سازندگان آکواریوم را یکی از خطرات این نوع سرگرمی عنوان کرد و افزود: گاهی به دلیل درست نچسباندن شیشه آکواریوم امکان ترکیدن آن به صورت ناگهانی یا در اثر ضربه زیاد وجود دارد، بعضی افراد نیز به بهانه صرفه جویی و هزینه کرد نامناسب از یک آکواریوم خوب برخوردار نیستند، در نتیجه نبود سیستم‌های لازم باعث تلف شدن ماهی میشود. وی ادامه داد: چینی‌ها و صاحبان مکتب فنگ شویی براین باورند که هر جا آب و ماهی باشد انرژی مثبت به همراه می‌آورد و اگر یک تنگ ماهی در قسمت شمالی منزل و محل کار باشد، رزق و روزی و انرژی مثبت و آرامش را به همراه دارد. این فروشنده تصریح کرد: روش نگهداری از ماهی‌ها شامل غذا دهی روزانه و نظافت آکواریوم است؛ غذای ماهی‌های گیاه‌خوار ترکیباتی از سبزینه و جلبک‌های دریایی است و برای گوشتخواران به شکل کوپن، لوپک و یا ترکیباتی از گوشت ماهی و دل گوساله است. ذونوریان بیان کرد: در اثر نوری که به شیشه آکواریوم می تابد جلبگ هایی برروی شیشه پدید می آید که باید حتما تمیز شود. به گفته وی تنفس صحیح و زیاد باز و بست نشدن دهان ماهی، حرکت آبشش‌ها، زیاد باز و بسته نبودن آبشش‌ها، غذا خور بودن ماهی در هر زمانی که غذا درون آب ریخته می‌شود، عاری بودن بدن ماهی از لکه‌های سفید و حرکات موزون ماهی از ویژگی‌های یک ماهی سالم است. ذونوریان در تشریح بیماریهای احتمالی ناشی از نگهداری ماهیان زینتی در خانه افزود: به دلیل باکتری‌ها و ویروس‌هایی که در محیط آبزیان وجود دارد، ممکن است برای بعضی افراد در حین عوض کردن آب ماهی حساسیت پوستی ایجاد شود؛ در غیر این صورت بیماری خاصی از طریق ماهی به انسان منتقـل نخواهد شد. وی ادامه داد: بیماری‌هایی چون ایک، قارچ و آدنیوم که از ماهی به ماهی منتقل می‌شود، سلامت ماهیان دیگر را به خطر می‌اندازد. وی بیان کرد: انگل‌های که از خون زیر پوست ماهی تغذیه می‌کنند، عامل به‌وجود آورنده بیماری ایک هستند، همچنین لکه‌های سفید روی بدن ماهی نشان دهنده بیماری قارچی است و بیماری آدنیوم نیز بر اثر پایین آمدن دمای آکواریوم ایجاد می‌شود. "فرمان نصیری" کارشناس اداره کل دامپزشکی استان فارس نیز به خبرنگار ایسنا گفت: هیچ بیماری جدی از طریق ماهی‌های آکواریومی به انسان منتقل نمی‌شود. نصیری خاطرنشان کرد: رعایت کردن نکات بهداشتی از جمله استفاده از دستکش برای عوض کردن آب آکواریوم می‌تواند به پیشگیری از حساسیت‌های پوستی کمک کند. وی افزود: تحرک و جنب و جوش را می‌توان از ویژگی‌های ماهی سالم و مطلوب دانست و بالعکس گوشه گیری و عدم تحرک یکی ازنشانه‌های ماهی نامرغوب است. کارشناس اداره کل دامپزشکی فارس تصریح کرد: در صورت رعایت کردن نکات ایمنی و بهداشتی وجود آکواریوم در خانه فاقد خطر است.

تفاوت های گوسفند و بز

چگونه گوسفند و بز را از هم تفریق کنیم؟

1) مورفولوژی : بز دم کوتاه و افراشته دارد. گوسفند دم دار دم بلند و آویخته دارد. وجود ریش یا موی زیر چانه در بز موجب تفریق ریخت شناختی آن از گوسفند می شود. بدن بز مو دارد ولی بدن گوسفند پشم دارد. پای گوسفند دارای غددی با ترشحات روغنی با بوی بخصوصی است که به آن اینتردیجیتال گلندز یا غدد بین سمی میگویند. پای بز فاقد این غدد است. تفاوت در شاخ و اسکلت این دو بسیار است. بز چربی را در بدنش (داخل شکم) ذخیره می کند و گوسفند در دنبه ذخیره می کند. بز نر در فصل جفت گیری بوی نامطبوعی دارد که در مواقع ناشی ار از فرومون های جنسی آن است. در گوسفند اما به این صورت نیست.

2) رفتار شناسی: گوسفند یک حیوان بی دفاع و بی آزار است. تابع گله و چوپان است. به هیچ وجه قادر نیست به شکل وحشی زندگی بکند. بز اما حیوانی بسیار هشیار و مستقل است و پیش قراول گله است و گوسفندان پشت سر آن میروند در واقع بز میتواند مسیریاب گله باشد. سر و صدای بزغاله از بچه های انسان بیشتر است. در سرم تراپی، سرم را قطع میکند. در مقایسه با گوسفند حساسیت بیشتری دارد.

 3) مشخصات اختصاصی کروموزومی: بز مثل گاو 60 کروموزوم دارد و گوسفند 54 کروموزوم دارد. پس امکان کراس بین این دو به هیچ وجه وجود ندارد.

اخته کردن بره های نر

اخته کردن ( castrating ) :

ممکن است در بره های نر انجام شود . اگر دام دار قصد دارد که بره نر را قبل از رسیدن به بلوغ ( 5 الی 6 ماهگی ) روانه بازار کند یا ذبح کند، اصلا اخته کردن لازم نیست. چون صفات ثانویه جنسی هنوز بروز نکرده، انجام این عمل هم وقت و هزینه صرف می کند و هم ریسک بالایی دارد.

مواردی از بره ها در اثر این عمل کزاز می گیرند یا دچار فتخ ناحیه بیضه می شوند .اگر قرار است بعد از سن بلوغ روانه بازار شود ، گروهی به دلایل زیر، از انجام عمل صرف نظر می کنند:

1_ معتقدند بره نر اخته نشده سریع تر از بره اخته شده رشد می کند. ( بعلت اثرات مناسب هورمون تسترون یا آندروژنیک روی رشد عضلات و استخوان ها )

2_ بره های نر اخته نشده در مقایسه با اخته شده، لاشه هایی با چربی کمتر و گوشت بیشتر دارند.

گروهی هم معتقدند که بهتر است این عمل انجام شود :

1_ در زمانی که حیوان اخته می شود ، فعالیت و تحرکش کاهش می یابد و انرژی برای فعالیت جنسی کم می شود و صدمه زدن قوچ ها به دیگر اعضای گله کم می شود .

2_ بره های اخته شده در مقایسه با اخته نشده چاق ترند.هرچند این اضافه وزن به دلیل چربی بیشتر است.

روش های مختلف اخته کردن :

1_ روش برش یا باز ( جراحی با اسکالپل ) : به حیوان بی حسی میدهند . اسکروتوم را می شکافند. بیضه ها را خارج می کنند. معمولا این روش خونریزی زیادی ندارد    

2_ استفاده از پنس اخته ( پنس burdizzo ): پنس را در بیضه می گذارند و حدود 1 تا 5 دقیقه فشار می دهند تا خون به بند بیضه و بیضه نرسد، بیضه تحلیل می رود و بند بیضه له می شود . 

  

3_ استفاده از rubber ring : روشی safe است و از پنس هایی به نام elastrator استفاده می شود. از رینگ های سفت و محکم هم استفاده می شود. رینگ ها را داخل پنس می گذارند. دسته پنس را به هم می فشارند تا رینگ باز شود. قاعده اسکروتوم بیضه را داخل رینگ قرار می دهند و بند پنس را رها می کنند . حدود نیم ساعت اول بره درد زیادی دارد ولی بعد درد ازبین می رود . در این روش باید مراقب بود که حیوان دچار فتخ مغابنی نباشد . که اگر باشد، روده هم وارد پنس می شود و انسداد روده و درنهایت مرگ ایجاد می شود. اگر اشتباها این پنس قرار داده شود باید یک قاشق را از قسمت دسته زیر رینگ قرار داد و سپس با اسکالپل برش داد . این روش بدون خونریزی است . گاهی در اثر کثیف بودن رینگ ، بره دچار کزاز می شود. اکثر بره ها در اثر کزاز می میرند. برای ارزیابی قوچ ها ، سنجش مناسب بودن برای زادوولد می توان از عقب به حیوان نگاه کرد .در گله های معمولی، به ازای هر 20 تا 50 میش، یک قوچ سالم برای زادوولد کفایت می کند.

تب کنگو

هیچ موردی از شیوع تب کریمه کنگو در حوزه دامپزشکی گزارش نشده است .

مدیرکل دامپزشکی استان زنجان گفت: تاکنون هیچ موردی مبنی بر وقوع تب کریمه کنگو در حوزه دامپزشکی در استان زنجان گزارش نشده است.  

به گزارش روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استان زنجان، محمدباقر حاج کاظمی اظهار کرد: اقدامات پیشگیرانه برای مقابله با شیوع تب کریمه کنگو در دو سطح روستایی و شهری همچنان ادامه دارد و در این میان شهروندان بیشترین نقش را ایفا می‌کنند. این مسئول ادامه داد: بیماری ویروسی تب کریمه کنگو بین انسان و دام مشترک است؛ تب کریمه کنگو از طریق گزش کنه‌ها و تماس انسان با بافت و خون دام‌های آلوده منتقل می‌شود و برای پیشگیری، افرادی که با دام سر و کار دارند باید نکات بهداشتی را مد نظر قرار دهند و از تماس با کنه و یا دام‌هایی که به صورت غیر مجاز کشتار شده‌اند، خودداری کنند. وی با تاکید بر این‌که شهروندان جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد بیماری، راههای انتقال و ... با شماره 1512 تماس بگیرند، افزود: در راستای پیشگیری از این بیماری تعطیلی کشتارگاه‌های سنتی و انتقال کشتار به کشتارگاه‌های صنعتی از اقدامات اساسی و مطلوب اداره‌کل دامپزشکی به شمار می‌رود؛ چراکه اگر لاشه‌های کشتار شده ۲۴ ساعت در سردخانه نگه‌داری شود، عامل تب کریمه کنگو، تب مالت و بسیاری از بیماری‌ها غیر فعال می‌شود. حاج کاظمی تصریح کرد: نظارت مستمر بر مراکز عرضه گوشت و تشدید نظارت‌ها در فصول گرم سال، برخورد با متخلفان و افرادی که کشتار غیرمجاز انجام می‌دهند، همچنین آموزش و اطلاع‌رسانی به کارکنان کشتارگاه‌ها و میادین دام، سلاخان و قصابان از دیگر اقدامات اداره کل دامپزشکی استان برای مقابله با تب کریمه کنگو به شمار می‌رود. مدیرکل دامپزشکی استان زنجان با تاکید بر اینکه شهروندان گوشت را فقط از مراکز عرضه مجاز تهیه کنند، یادآور شد: در حال حاضر بیماری تب کریمه کنگو در استان زنجان توسط اکیپ‌های دامپزشکی در حال پایش است و شهروندان در صورت مشاهده هرگونه ذبح دام خارج از کشتارگاه و عرضه گوشت بدون برچسب دامپزشکی در مراکز عرضه و قصابی‌ها، مراتب را با شماره 1512 در میان بگذارند.