نهنگ‌ها ما را از مرگ نجات می‌دهند؛ حالا نوبت ماست

دیجیاتو/ فعالان محیط زیست سال‌هاست که می‌گویند باید فکری به حال نهنگ‌ها بکنیم. نجات نهنگ‌ها روی جلد مجله‌ها، لیوان‌ها و پیکسل‌های متعددی رفته است، ولی همچنان به دید یک جوک به آن نگاه می شود. هیچ کس به صورت جدی به فکر نجات جان و آن ‌ها نیفتاده است. اما چرا باید نهنگ را نجات دهیم؟

نهنگ‌های بزرگ، علاوه بر بزرگ و بامزه بودن، بخش کثیری از کربن هوا را نیز جذب می‌کنند. در عمر ۲۰۰ ساله خود، این نهنگ‌ها کربن هوا را جذب کرده و پس از مرگ، کربن را به اعماق دریا‌ها می‌برند. بر اساس گزارش صدوق بین‌المللی پول (IMF)، هر نهنگ میلیون‌ها دلار به سرمایه‌های ملی کمک می‌کند. یکی از تحلیلگران این سازمان می‌گوید:

پتانسل جذب کربن هر نهنگ خارق‌العاده است. اگر بخواهیم میزان میانگین جذب کربن توسط هر نهنگ در طول زندگی‌اش را ارزیابی کنیم، به بیش از ۲ میلیون دلار می‌رسد.

هر نهنگ در طول زندگی خود، بیش از ۳۳ تن کربن جذب می‌کند. برای مثال درختان، در زمان مشابه تنها ۳ درصد این میزان را جذب می‌کنند. این طور که به نظر می‌رسد، نهنگ‌ها در حال نجات دادن ما هستند. اما داستان نجات ما توسط نهنگ به این جا ختم نمی‌شود. شواهد نشان می دهند که مدفوع نهنگ‌ها هم به کمک ما می‌آید.

مدفوع این نهنگ‌ها، غنی از آهن بوده که در افزایش رشد فیتوپلانکتون‌ها بسیار تاثیرگذار است. فیتوپلانکتون‌ها، منبع اصلی جانداران دریایی هستند که خود تقریبا بیش از نیمی از اکسیژن را تامین و ۴۰ درصد از کرین کره زمین را جذب می‌کنند. در این گزارش می‌خوانیم که این مقدار برابر با کربن دی اکسید جذب شده توسط ۱.۷ تریلیون اصله درخت است (معادل ۴ برابر جنگل‌های آمازون)؛ یا ۷۰ برابر جذب تمامی درخت‌های پارک ملی ردوود آمریکا طی یک سال.

در ادامه این گزارش می‌بینیم که افزایش یک درصدی فیتوپلانکتون‌ها باعث جذب صدها میلیون کربن بیشتر می‌شود. یا به عبارتی انگار به یک باره ۲ میلیارد اصله درخت بالغ سر از زمین در آورد. با این حال این هفته در رابطه با تغییرات اقلیمی در مادرید اسپانیا جلسه‌ای برگزار می‌شود و شاید نجات نسل نهنگ‌ها هم بخشی از برنامه باشد.

در بخشی از این گزارش گفته شده که پیامدهای اقتصادی نهنگ‌ها، باید به صدر لیست جامعه تغییرات اقلیمی راه یابد، زیرا نقش نهنگ‌ها در از بین بردن یا جبران تغییرات اقلیمی، بسیار تعیین کننده است. حفاظت از وال، می‌تواند بسیار هزینه‌بر و طاقت‌فرسا باشد. در این گزارش به جمعیت نهنگ‌ها در مقابل صرفه‌جویی‌ها و دیگر بهره‌وری‌های آن‌ها ارزشی داده شده و گفته می‌شود که حتی بر صنعت توریسم هم تاثیر می‌گذارد. از همین رو دانشمندان ارزش کل جمعیت وال‌های را بالغ بر یک تریلیون دلار برآورد کرده‌اند.

با این حال با توجه به وابستگی شدید اقتصاد جامعه جهانی به سوخت‌های فسیلی، نمی‌توان تنها راه حل رهایی از کربن را در نجات نهنگ دانست. اما می‌توان این موجودات غول پیکر را به عنوان یکی از عناصر کلیدی در راه حفظ و پاکی دنیا از آلودگی‌ها در نظر گرفت.

دانشجویان دامپزشکی که در سال ۹۷ اقدام به تغییر رشته به پزشکی کرده‌اند باید به رشته‌ خود برگردند

رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها گفت: دانشگاه آزاد افرادی که غیر قانونی از دامپزشکی به پزشکی منتقل شده بوده اند را بر اساس رای دیوان عدالت اداری که مصوبه را لغو کرده بودند اعلام کرد که این افراد مجاز به تحصیل در رشته‌های پزشکی نیستند و رشته قبلی آن‌ها هر چه بوده باید به همان رشته قبلی برگردند.

به گزارش حکیم مهر به نقل از میزان، «حجت الاسلام و المسلمین مصطفی رستمی»، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها در پاسخ به این سوال که نتیجه برخورد با ۲۷۰ دانشجوی فرزند هیات علمی که اقدام به تغییر رشته از دامپزشکی به پزشکی کرده اند چیست؟ اظهار کرد: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها مسئولیت مستقیمی در حوزه تغییر رشته فرزندان اعضای هیات علمی از دامپزشکی به پزشکی نداشته، ولی در جلسات هیات امنای دانشگاه آزاد حضور داشته ایم و تصمیمات خوبی در این زمینه اتخاد شده است.

رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها در ادامه افزود: مرجع تصمیم گیر در این حوزه وزیر بهداشت درمان و آموزش پزشکی و وزیر علوم تحقیقات و فناوری و رئیس دانشگاه آزاد هستند.

رستمی افزود: دانشگاه آزاد افرادی که غیر قانونی از دامپزشکی به پزشکی منتقل شده بوده اند را بر اساس رای دیوان عدالت اداری که مصوبه را لغو کرده بودند اعلام کرد که فرزندان اعضای هیات علمی که تغییر رشته داده اند مجاز به تحصیل در رشته‌های پزشکی نیستند و رشته قبلی آن‌ها هر چه بوده باید به همان رشته قبلی برگردند.

وی در ادامه تاکید کرد: در واقع افرادی که در سال ۹۷ اقدام به تغییر رشته از دامپزشکی به پزشکی کرده اند باید به همان رشته‌ای که قبول شده اند برگردند.

کلاغ‌ها می‌توانند خویشتن‌داری کنند

زومیت/ بار دیگر، کلاغ‌ها هوش شگفت‌انگیز خود را با موفقیت در آزمایشی شناختی نشان دادند تا ثابت کنند که آن‌ها نیز همچون کودک انسان می‌توانند خود را کنترل کنند.

در آزمایشی تازه، وقتی کلاغ‌ها می‌دیدند که غذای بهتری در راه است، می‌توانستند از خوردن چیزی که به آن‌ها ارائه‌ شده اجتناب کنند. پژوهشگران گفتند این پژوهش که روی کلاغ‌های کالدونیای جدید انجام شده، نخستین آزمایش از نوع خود محسوب می‌شود که به‌طور هم‌زمان روی کودکان و کلاغ‌ها اجرا شده است.

آزمایش مذکور مبتنی‌بر آزمایش مشهوری است که در دهه‌ی ۱۹۶۰ روی کودکان انجام می‌شد و آزمایش مارشمالو استنفورد نام دارد. در این آزمایش، کودک همراه‌با یک مارشمالو (نوعی کلوچه) در اتاقی قرار می‌گرفت. پژوهشگران به او می‌گفتند که اگر بتواند به‌مدت ۱۵ دقیقه خود را کنترل کرده و کلوچه را نخورد، یک کلوچه‌ی دیگر به او داده می‌شود. این توانایی به تأخیر انداختن خوشنودی نشان‌دهنده‌ی توانایی‌های شناختی مانند برنامه‌ریزی برای آینده است و در ابتدا برای مطالعه این موضوع انجام می‌شد که چگونه شناخت انسان توسعه پیدا می‌کند؛ مخصوصا از این نظر که انسان در چه سنی به آن اندازه باهوش است که اگر قرار باشد در آینده به چیز بهتری دست پیدا کند، خوشنودی خود را به تعویق بیندازد.

بدیهی است که آزمایش را دقیقا به همین شکل نمی‌توان روی کلا‌غ‌ها اجرا کرد. تا آنجا که ما می‌دانیم آن‌ها زبان انسان را نمی‌توانند درک کنند. به‌همین خاطر، آزمایش اصلاح شد. پژوهشگران تحت هدایت راشائل میلر از دانشگاه کمبریج دستگاهی متشکل از یک سینی چرخان در یک محفظه‌ی شفاف را استفاده کردند. سپس دو ماده غذایی (برای کودکان استیکر) روی سینی گذاشته می‌شد که یکی فورا در دسترس بوده و دیگری که بهتر بود، زمانی در دسترس قرار می‌گرفت که سینی پس از مدت کوتاهی می‌چرخید. مورد دوم ازنظر کیفیت (مثلا گوشت به‌جای سیب و استیکر جذاب‌تر) یا از نظر مقدار بیشتر بود.

۹ کلاغ وحشی و ۶۱ کودک دارای سن بین ۳ تا ۵ سال درمورد نحوه‌ی عملکرد دستگاه آموزش دیدند و سپس با دو شرط مورد آزمایش قرار گرفتند؛ با پاداش‌های قابل مشاهده یا پاداش پنهان زیر پوشش روی سینی. وقتی پاداش‌ها قابل‌مشاهده بودند، هر دو گروه کلاغ‌ها و کودکان در به تأخیر انداختن خشنودی خود و رسیدن به پاداش بهتر عملکرد خوبی داشتند و مخصوصا وقتی کیفیت پاداش دوم بهتر بود (و نه مقدار آن)، تمایل بیشتری به صبر کردن داشتند. اما درموردی که پاداش‌ها پنهان بود، کودکان نسبت‌به کلاغ‌ها عملکرد بهتری داشتند.

پژوهشگران می‌گویند علت تفاوت عملکرد یادشده دقیقا مشخص نیست؛ اما شاید ارتباطی با وحشی بودن کلاغ‌ها داشته باشد. هر زمان که پژوهشگران وارد فضای آزمایش می‌شدند تا سینی را مرتب کنند، کلاغ‌ها دور می‌ماندند و تنها زمانی‌که انسان دور می‌شد، به سینی نزدیک می‌شدند. بنابراین آن‌ها نمی‌دانستند که چه پاداشی زیر پوشش پنهان است و تنها متکی بر استدلال خود در این مورد بودند تا بفهمند که آیا پاداش پنهان‌شده ارزش انتظار دارد یا نه. درمقابل، کودکان چنین ترسی نداشتند و می‌توانستند ببینند که پژوهشگران چه چیزی را زیر پوشش پنهان می‌کنند و سپس به‌خاطر بیاورند که زیر پوشش چه چیزی بود. البته پژوهشگران به این نکته نیز اشاره می‌کنند که شاید ردیابی دست انسان به‌وسیله‌ی کلاغ‌ها و سپس استدلال درمورد پاداش پنهان شده موجب تحمیل بار اضافی روی حافظه‌ی کاری آن‌ها شود و به همین علت، کلاغ‌ها عملکرد خوبی ندارند.

نتایج مطالعه‌ی حاضر با نتایج مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۴ منتشر شد، هم‌خوانی دارد. در مطالعه‌ی مذکور نیز که مبتنی بر آزمایش مارشمالو بود، به کلاغ‌های کالدونیای جدید یک وعده‌ی غذایی داده و به آن‌ها آموزش داده شد که اگر منتظر بمانند وعده غذایی بهتری دریافت می‌کنند (ازنظر کیفیت یا کمیت). در این آزمایش نیز پرندگان نشان دادند که اگر وعده‌ی غذایی بعدی ازنظر کیفیت بهتر باشد، نسبت‌به حالتی که فقط مقدار آن بیشتر باشد، بیشتر تمایل دارند که برای آن منتظر بمانند.

با این حال، مطالعه‌ی دیگری که در سال ۲۰۱۴ ارائه شد، نشان داد که کلاغ‌های کالدونیای جدید مانند کودکان می‌توانند علت و اثر را درک کنند. این توانایی در یک آزمایش جا‌به‌جایی آب نشان داده شد. لوله‌های حاوی آبی به کلاغ‌ها ارائه می‌شد که یک ماده‌ی خوراکی روی سطح آب شناور بود ولی در حالت عادی کلاغ به آن‌ها دسترسی نداشت. کلاغ‌ها می‌توانستند اشیاء را در آب بیندازند تا سطح آب بالا آمده و به آن پاداش دست پیدا کنند. پژوهشگران مطالعه چنین گفتند که این درک مشابه درک در کودک ۷ ساله است. بنابراین شاید اگر کلاغ‌ها بتوانند ردیابی دست را یاد بگیرند و مشاهده کنند که انسان چه چیزی را در کجا قرار می‌دهد، بتوانند در آزمایش مطالعه‌ی حاضر درست مانند کودک انسان عمل کنند. پژوهشگران در مقاله‌ی خود نوشتند:

این نتایج به دانش ما در زمینه‌ی خودکنترلی در پرندگان می‌افزاید؛ به‌ویژه در شناسایی برخی از عوامل زمینه‌ساز که ممکن است روی عملکرد در این آزمایش‌ها تأثیرگذار باشند. این عوامل باید هنگام طراحی آزمایش‌های آینده و هنگام مقایسه‌ی عملکرد بین گونه‌های مختلف درنظر گرفته شود. بنابراین یافته‌های ما به ایجاد پایه‌ای برای پژوهش‌های آینده درمورد مکانیسم‌های کنترل خود کمک می‌کند.

نتایج این پژوهش در مجله‌ی Animal Cognition منتشر شده است.

اصلاح بال پرندگان با استخوان گوسفند!

ایسنا/ پژوهشگران "دانشگاه شیراز" توانستند استخوان بال پرندگان را با کمک استخوان گوسفند و سگ اصلاح کنند.

تودی که به تازگی این پژوهش را منتشر کرده، اصلاح استخوان بال پرندگان در حال حاضر به دو جراحی تهاجمی نیاز دارد. بررسی جدید پژوهشگران "دانشگاه شیراز" نشان می‌دهد که شاید بتوان با استفاده از استخوان‌های سگ و گوسفند، تعداد جراحی‌های لازم برای اصلاح بال پرندگان را کاهش داد و به بهبود آنها کمک کرد.

اگرچه علم دامپزشکی طی دهه‌های اخیر، پیشرفت قابل توجهی داشته اما این پیشرفت در حوزه درمان استخوان‌های شکسته پرندگان، بسیار کم بوده است.

شکستگی بدن پرندگان معمولا در بال‌های آنها رخ می‌دهد. پرنده‌ای که توانایی پرواز نداشته باشد، برای یافتن غذا دچار مشکل خواهد شد و ممکن است حتی در صورت یافتن غذا هم آن را در رقابت با یک پرنده دیگر از دست بدهد.

در حال حاضر، متداول‌ترین روش اصلاح استخوان پرندگان، کاشت پین‌های فلزی است. این روش با وجود موثر بودن، یک روش ایده‌آل به شمار نمی‌رود.

از آنجا که استخوان‌های پرنده، سبک و ظریف هستند، استفاده از یک ماده نسبتا سنگین برای ترمیم آنها می‌تواند مشکلات بسیاری به همراه داشته باشد. دانشمندان حوزه دامپزشکی پس از اصلاح استخوان با این روش، شاهد عدم تعادل پرنده در برخاستن و فرود آمدن بوده‌اند.

پرنده پس از تحمل نخستین جراحی مجبور است جراحی دیگری را نیز پشت سر بگذارد تا پین‌ها برداشته شوند. انجام دادن این دو جراحی علاوه بر داشتن هزینه بسیار، زمان‌بر، خطرناک و همراه با استرس برای پرنده است.

"سیف‌الله دهقانی ناژوانی"، نویسنده ارشد این پژوهش به همراه "فاطمه اعتمادی"، "مهرداد محمدی" و "فاطمه دهقانی ناژوانی"، پژوهشگران دانشکده دامپزشکی دانشگاه شیراز، روش جدیدی برای اصلاح بال پرندگان ارائه داده‌اند که چنین مشکلاتی را به همراه ندارد. آنها در بررسی‌های خود دریافتند که می‌توان برای ترمیم استخوان بال پرندگان، از یک ماده سبک‌تر استفاده کرد که پس از اصلاح نیازی به خارج کردن آن از بدن پرنده نباشد.

پژوهشگران تصمیم گرفتند تا پین‌هایی را به کار ببرند که از استخوان حیوانات ساخته شده‌اند. آنها پین‌های کوچکی را با استفاده از استخوان سگ و گوسفند ابداع کردند و آنها را برای درمان کبوترهایی با بال شکسته به کار بردند.

هدف پژوهشگران از به کار بردن استخوان‌های سگ و گوسفند این بود تا خطر رد شدن درمان و یا عفونت را به حداقل برسانند. آنها از هیدروژن پراکسید برای از بین بردن چربی استخوان‌ها و از اتیلن اکساید برای استریلیزه کردن آنها استفاه کردند.

دانشمندان به مدت ۳۲ هفته، بهبودی پرندگان را مورد بررسی قرار دادند. آنها قسمت‌های جراحی شده را بررسی کردند تا بفهمند که چگونه پرندگان می‌توانند بال‌های خود را نگه دارند و پرواز کنند.

آنها طی این ۳۲ هفته، ۱۰ تصویر پرتونگاری از هر بال تهیه کردند و با کمک این تصاویر توانستند عملکرد پین‌ها و روند ترمیم بال‌ها را مورد بررسی قرار دهند.

پژوهشگران دریافتند که استخوان‌های ترمیم شده با این پین‌های جدید، زودتر از استخوان‌های ترمیم شده با پین‌های فلزی بهبود یافته‌اند.

تا هفته دهم، ۸۵ درصد از پرندگان توانستند دوباره یک پرواز عادی داشته باشند و در هفته سی و دوم، همه پرندگان توانستند به طور کامل پرواز کنند.

"سیف‌الله دهقانی ناژوانی" گفت: در مورد هیچ یک از پین‌های کاشته شده، عدم پذیرشی از سوی بدن پرندگان مشاهده نشد.

این پژوهش نشان داد که استخوان گوسفند می‌تواند عملکرد بهتری داشته باشد. اگرچه به طور کلی، عملکرد استخوان گوسفند، سگ و پین‌های فلزی خوب است اما پژوهشگران در این باره گفتند: نکته مهم در مورد پین‌های فلزی این است که وزن آنها به عدم تعادل در پرواز منجر می‌شود.

پرندگانی که با پین‌های جدید درمان شدند، این مشکل را نداشتند و از آنجا که بدن به تدریج توانست استخوان‌ها را جذب کند، نیازی به جراحی دوم نیز نبود.

پژوهشگران این پروژه امیدوار هستند که بتوانند روش جدید خود را به شکل گسترده‌تری به کار ببرند.

این پژوهش، در ماه نوامبر سال جاری میلادی در مجلهHeliyon  به چاپ رسیده است.

مقابله با مقاومت آنتی‌بیوتیکی به کمک سلنیوم

ایسنا/ پزشکان در گذشته از فلزات برای درمان عفونت‌ها استفاده می‌کردند؛ اکنون محققان تصمیم گرفته‌اند که این روش‌های درمانی قدیمی را دوباره بررسی و به روشی مدرن و با تاثیر درمانی بیشتر به کار گیرند.

با افزایش تعداد باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک‌ها، دانشمندان به دنبال داروهایی به جز آنتی‌بیوتیک‌ها هستند که از آنها برای درمان عفونت‌ها استفاده کنند. از آنجا که پیش‌بینی می‌شود در آینده سودمندی آنتی‌بیوتیک‌ها کم‌رنگ شود، نیاز فوری به کشف روش‌های جدید برای درمان عفونت‌ها وجود دارد.

محققان دانشگاه "کانکتیکات" در "استورس" آمریکا اعلام کرده‌اند که می‌توان با بررسی روش‌های درمانی عفونت توسط پزشکان قدیم، روشی مناسب برای برطرف کردن معضل مقاومت به آنتی‌بیوتیک به‌کار برد.

عفونت‌هایی که در بیمارستان به بیماران منتقل می‌شود به احتمال زیاد به آنتی‌بیوتیک مقاوم هستند. درمان "عفونت‌های بیمارستانی" بسیار سخت است و می‌توانند کشنده باشند. از جمله متداول‌ترین باکتری‌های بیمارستانی می‌توان به "آسینتوباکتر بائومانی" اشاره کرد.

"آسینتوباکتر بائومانی" در وهله اول یک پاتوژن بیمارستانی است که به ویژه افرادی با سیستم ایمنی بدنی ضعیف، کودکان، سالمندان و بیماران سوختگی را عفونی کرده و در سربازان زخمی نیز گزارش شده است.

باکتری آسینتوباکتر بائومانی بسیار هوشمند است و می‌تواند یک سری مکانیسم متنوع در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها به‌کار برد و جلوی اثربخشی آن‌ها را بگیرد. از جمله این موارد، توانایی آن در تشکیل زیست‌لایه‌های محافظتی است که سفر به ریه‌ها و مجاری ادراری را تسهیل می‌کند و گاهی منجر به ابتلای فرد به ذات‌الریه می‌شود. این توانایی، امکان انتقال و شیوع باکتری به دیگران را نیز افزایش می‌دهد.

محققان با بررسی انواع فلزات و شبه‌فلزات که پزشکان قدیم برای درمان عفونت از آن‌ها استفاده می‌کردند، متوجه شدند که ماده معدنی سلنیوم می‌تواند مقاومت به آنتی‌بیوتیک را در این نوع باکتری‌ها خنثی سازد.

سلنیوم ضد میکروبی به عنوان یک آنتی اکسیدان در رژیم غذایی شناخته شده است و سازمان غذا و داروی آمریکاFDA) ) مصرف روزانه آن را توصیه می‌کند. این ماده معدنی حتی می‌تواند بیماری‌زاهایی مانند باکتری استافیلوکوک اورئوس را از بین برده، عملکرد سیستم ایمنی بدن را بهبود بخشیده و به سنتز اسید نوکلئیک کمک کند.

باکتری آسینتوباکتر بائومانی، به طور مداوم با شرایط جدید خود را تطبیق داده و از همین رو محققان روشی به‌کار بردند تا به جای حمله به آنچه که می‌تواند مکانیسم دفاعی آن را فعال کند، این باکتری را به‌طور کامل خلع سلاح کنند.

محققان توانستند با استفاده از سلنیوم سرعت فعالیت باکتری آسینتوباکتر بائومانی را کاهش داده و با تغییر ژنتیکی این باکتری، آن را از کار بیندازند.

این متخصصان امید دارند با استفاده از فلز سلنیوم و هم‌چنین بررسی فلزات و شبه‌فلزات دیگر، بتوانند عفونت‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک را درمان کنند.